Bài nói chuyện tại hội nghị cán bộ thảo luận Dự thảo Luật hôn nhân và gia đình ngày 10/10/1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: "Quan tâm đến gia đình là đúng, vì nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội, gia đình tốt thì xã hội mới tốt, xã hội tốt thì gia đình càng tốt hơn, hạt nhân của xã hội là gia đình. Chính vì vậy, muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội là phải chú ý hạt nhân cho tốt"
Ảnh minh hoạ: Ông bà hạnh phúc vui vẻ bên các cháu
Thấm nhuần tư tưởng sâu sắc của Bác, nhân kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/06/2001 - 28/06/2026), chủ đề "Gia đình hạnh phúc - Quốc gia thịnh vượng" một lần nữa khẳng định một chân lý bất biến: Gia đình hạnh phúc chính là bệ phóng, là nền tảng vững chắc nhất của một quốc gia thịnh vượng.
Tầm nhìn chiến lược của Đảng và Nhà nước về công tác gia đình
Nhận thức rõ tầm quan trọng chiến lược này, nhiều thập kỷ qua, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản quan trọng nhằm khẳng định vị trí, vai trò của gia đình cũng như tăng cường công tác quản lý Nhà nước về gia đình. Trong các văn kiện Đại hội Đảng, từ Đại hội VI đến Đại hội XI, quan điểm xuyên suốt luôn là: Xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc và phát triển bền vững.
Hàng loạt các chỉ thị mang tính định hướng dài hạn đã được ban hành, nổi bật như Chỉ thị 49/CT ngày 21-2-2005 của Ban Bí thư về "Xây dựng gia đình trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước"; và tiếp sau đó là Chỉ thị số 06-CT/TW ngày 24-6-2021 về "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác xây dựng gia đình trong tình hình mới". Chỉ thị 06-CT/TW đã khẳng định mạnh mẽ:"Gia đình là tế bào của xã hội, nơi duy trì nòi giống, môi trường lưu giữ, giáo dục, trao truyền các giá trị văn hóa dân tộc cho các thành viên trong gia đình. Xây dựng gia đình hạnh phúc chính là tạo nền tảng để xây dựng xã hội hạnh phúc, là vấn đề hết sức hệ trọng của dân tộc ta. Công tác xây dựng gia đình vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển bền vững đất nước".
Sự nhìn nhận về giá trị của gia đình ngày nay còn được nâng tầm thông qua việc thực hiện các chức năng xã hội cốt lõi. Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021 - 2030 đã nhấn mạnh yêu cầu thực hiện đồng bộ giữa "giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội". Bên cạnh nhà trường, giáo dục gia đình đóng vai trò then chốt trong việc hình thành và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và hội nhập quốc tế.
Đến Đại hội XII và đặc biệt là Đại hội XIII, Đảng ta tiếp tục đặt vấn đề gia đình lên tầm cao mới, xác định rõ nhiệm vụ: "Xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hoá và chuẩn mực con người gắn với giữ gìn, phát triển hệ giá trị gia đình Việt Nam trong thời kỳ mới" với các tiêu chí cụ thể là: Ấm no, hạnh phúc, tiến bộ và văn minh.
Nhờ những chủ trương, đường lối đúng đắn đó, công tác xây dựng gia đình trong thời kỳ đổi mới đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Gia đình Việt Nam đã giữ gìn, bồi đắp và phát huy mạnh mẽ những giá trị truyền thống tốt đẹp như: tình yêu quê hương đất nước, thủy chung, hiếu nghĩa, đùm bọc yêu thương, kiên cường vượt qua mọi thử thách; từ đó đóng góp to lớn vào công cuộc bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước.
- Ba trụ cột vững chắc của gia đình trong xã hội hiện đại
Để hiện thực hóa mục tiêu "Gia đình hạnh phúc là nền tảng của quốc gia thịnh vượng", vai trò của gia đình cần được phát huy toàn diện trên 3 phương diện:
Gia đình - Nơi nuôi dưỡng những công dân tiến bộ.
Gia đình không đơn thuần là một tế bào sinh học, mà là bộ lọc văn hóa và đạo đức đầu tiên của mỗi con người. Từ lời ru ngọt ngào của mẹ, những lời răn dạy nghiêm khắc của cha, đến nếp nhà "kính trên nhường dưới", mỗi cá nhân đều được định hình nhân cách, biết yêu thương, chia sẻ và sống có trách nhiệm. Một gia đình hạnh phúc, hòa thuận, không có bạo lực là môi trường lý tưởng nhất để trẻ em phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tâm hồn. Những công dân bước ra từ các "tổ ấm xanh" ấy sẽ mang theo nguồn năng lượng tích cực, sự tự tin và lòng nhân ái để cống hiến cho xã hội. Xã hội chỉ có thể phồn vinh khi mỗi thành viên là một tế bào khỏe mạnh, tràn đầy năng lượng sáng tạo.
2. Sức mạnh nội sinh từ những "nếp nhà" văn hóa.
Văn hóa truyền thống Việt Nam luôn coi trọng sợi dây gắn kết giữa các thế hệ: ông bà mẫu mực, cha mẹ hiếu thảo, con cháu chăm ngoan, tạo nên một hệ sinh thái đạo đức bền vững. Trong thời đại số hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, gia đình chính là "thành trì" vững chắc bảo tồn các giá trị văn hóa cốt lõi của dân tộc. Những phong tục tốt đẹp như sum họp ngày Tết, lễ mừng thọ ông bà, hay những bữa cơm tối đầm ấm chính là sợi dây neo giữ mỗi con người không bị hòa tan trước những cơn sóng của thời đại. Khi mỗi gia đình giữ vững được gia phong, quốc gia sẽ có một nền tảng văn hóa vững vàng, tạo nên sức mạnh nội sinh mạnh mẽ để phát triển bền vững.
Từ gia đình văn hóa đến cộng đồng văn minh
Xây dựng gia đình hạnh phúc không phải là việc riêng đằng sau mỗi cánh cửa, mà là nhiệm vụ chiến lược của toàn xã hội. Phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa, xây dựng nông thôn mới và đô thị văn minh chỉ thực sự đi vào chiều sâu khi lấy gia đình làm gốc. Khi mỗi gia đình đều ấm no, tiến bộ, hạnh phúc, thì các tệ nạn xã hội sẽ không còn đất dung thân, bạo lực gia đình sẽ bị đẩy lùi, tình làng nghĩa xóm được thắt chặt. Đó chính là tiền đề căn bản để xây dựng các khu dân cư văn hóa, các xã, phường bình yên và đáng sống.
Hạnh phúc quốc gia không nằm ở những con số tăng trưởng kinh tế khô khan, mà hiện hữu rõ nét ngay trong nụ cười của trẻ thơ, sự an lòng của người già và mái ấm bình yên của mỗi người lao động sau một ngày dài bôn ba vát vả.
Nhân Ngày Gia đình Việt Nam 28/06 năm nay, mỗi chúng ta hãy hành động bằng những việc làm thiết thực nhất: dành thời gian lắng nghe, chia sẻ và lan tỏa yêu thương đến các thành viên trong gia đình. Bởi vun đắp cho tổ ấm nhỏ của mình chính là đang góp từng viên gạch hồng để xây dựng nên một Việt Nam hùng cường, hạnh phúc và thịnh vượng bền lâu.